Lần đầu tiên bước vào khu vực sản xuất của Công ty Cổ phần Suất ăn Nội Bài (NCS) đã khiến tôi đã thay đổi hoàn toàn suy nghĩ rằng suất ăn trên máy bay chỉ là một dạng cơm văn phòng đặc biệt cao cấp
Những yêu cầu tối thiểu về mặt trang bị vệ sinh đã khiến tôi phát mệt và ngần ngại: phải thay trang phục bảo hộ lao động trắng toát đội mũ bao kín tóc, lăn tóc trên người, đeo khẩu trang, đi giày dép bảo hộ, rửa khử trùng tay… Tất cả đều là trang thiết bị sử dụng một lần. Cảm giác tôi đang bị “vô trùng hóa” kỹ lưỡng hơn nhiều so với một vài lần vào phòng mổ bệnh viện. Nhiệt độ lạnh, inox sáng choang, vô số mắt đèn báo nhiệt của các kho lạnh khổng lồ nhấp nháy như đang tò mò với một người lạ là tôi.
Đây cũng là lần đần tiên tôi được biết tường tận nguyên tắc đặc thù của suất ăn hàng không là sau khi chế biến, thức ăn được làm lạnh nhanh chóng về nhiệt độ dưới 5 độ C và được bảo quản tại các kho lạnh có nhiệt độ tiêu chuẩn từ 0 – 5 độ C. Suất ăn được bảo quản lạnh liên tục, kể cả trong quá trình vận chuyển ra sân đỗ, đưa lên máy bay… cho đến tận lúc các tiếp viên trên mỗi chuyến bay hâm nóng suất ăn phục vụ khách hàng.
Công việc làm nóng trên 10.000 suất ăn một ngày của các tiếp viên trên các chuyến bay của VNA và các hãng hàng không quốc tế xuất phát từ Nội Bài là khách hàng của NCS cũng đòi hỏi mỗi tiếp viên có hiểu biết về món ăn và chấp hành quy trình hoàn thiện món ăn, suất ăn trên máy bay. Làm sao để sau khi làm nóng, suất ăn vẫn giữ nguyên phẩm chất, chất lượng, khẩu vị như kỳ vọng của đầu bếp, kỳ vọng của khách hàng. Với mỗi hành khách trên chuyến bay, gần như rất ít người biết đến quy trình công nghệ làm lạnh nhanh rồi làm nóng suất ăn trên máy bay.
Việc này tưởng chừng quá đơn giản nhưng với NCS và các hãng hàng không đó chính là bài toán quản trị chất lượng suất ăn mà NCS đã phải nâng cao, hoàn thiện liên tục, suốt hàng chục năm nay. Với những món ăn cổ truyền của Việt Nam, thường thiên về đồ nóng, việc làm nóng lại mà vẫn giữ nguyên hương vị, chất lượng không chỉ là rất khó mà còn là câu chuyện dài về sự say mê dày công nghiên cứu, tìm hiểu, học hỏi, sáng tạo, thử nghiệm của các chuyên gia kỹ thuật NCS. Và họ đã thành công.
Để có được nước phở gà và phở bò trong, ngon, ngọt, thơm ngậy mùi đặc trưng, các đầu bếp của NCS đã phải ninh xương trong khoảng 40 giờ, sau đó cô đặc lại thành nước cốt. Gà dùng để làm phở được lựa chọn kỹ lưỡng, bảo đảm thịt thơm, mềm, ngọt và dân gian thường gọi là “gà ta”. Thịt bò sử dụng để làm phở là bắp bò. Bắp bò được nấu cách thủy trong khoảng 4 giờ, nhỏ lửa, bảo đảm thịt mềm mà không bị mất chất. Khi ăn, khách hàng có cảm nhận thịt bò mềm, ngọt, thơm mùi đặc trưng.
Các món xôi cũng là một kỳ công NCS đã sáng tạo thành công. Xôi thường được cấp cho bữa sáng của đường bay nội địa VNA. Để có được món xôi thơm dẻo trên mỗi chuyến bay, xôi được đồ 2 lần, khi chia mỗi suất được phủ một lớp lá bắp cải để giữ xôi mềm và khi làm nóng sẽ không bị khô. Xôi sau khi làm nóng lại rất thơm, dẻo, đậm đà hương vị đặc trưng của món xôi Việt.
Vì thế đây cũng chính là món ăn sáng khoái khẩu được yêu cầu nhiều nhất trên các chuyến bay nội địa. Các loại chè, đặc biệt là chè cốm, cũng rất thành công. Mỗi loại chè này đều ngọt dịu, thơm mùi đặc trưng, bảo đảm độ sánh, bảo đảm không bị long chân, tách nước trong quá trình làm lạnh cũng như khi vận chuyển. Các loại bánh mì, bánh ngọt, đồ tráng miệng cũng là những món được các chuyến bay của VNA và nhiều hãng bay khác rất ưa chuộng, đặt hàng.
Bên cạnh những yêu cầu về năng lực, chứng chỉ, kiểm tra đột xuất đối tác khách hàng thì toàn bộ nguyên liệu đầu vào chế biến suất ăn hằng ngày được trực tiếp kiểm soát theo một quy trình đặc biệt khắt khe. Một phần tư diện tích khu vực sản xuất của NCS với rất nhiều máy móc hiện đại bao gồm cả một phòng LAB, với nhiều công đoạn là dành cho việc kiểm soát chất lượng đầu vào thực phẩm. Những kiểm tra trực quan ban đầu là phải bảo đảm tươi, ngon, sạch, mới, đạt yêu cầu về nhiệt độ bảo quản trong quá trình vận chuyển đến NCS.
Ngoài yếu tố bảo đảm vệ sinh, an toàn thực phẩm được đặt lên hàng đầu, suất ăn hàng không còn phải vượt qua được rất nhiều hàng rào kỹ thuật nghiêm ngặt theo yêu cầu đặc thù của hàng không: Ngon tức là đủ về thành phần, số lượng, hàm lượng dinh dưỡng, sự tươi mới, phối màu hợp lý…; đúng khẩu vị tức là được chế biến phù hợp với văn hóa ẩm thực của từng quốc gia, tôn giáo, bệnh lý, lứa tuổi (suất ăn Việt, Nhật, Hàn, Tàu, Âu, suất ăn đạo Hồi (Halal), ăn kiêng…); trình bày một suất ăn hàng không cũng là cả một quy chuẩn đã được nghiên cứu, hoàn thiện: không chỉ đẹp, bảo đảm tính thẩm mỹ mà quan trọng nhất là bảo đảm tính ổn định trong quá trình chế biến, bảo quản, vận chuyển cho đến khi suất ăn được phục vụ khách hàng ở độ cao mười mấy ngàn mét, không kể ngày đêm, biên giới, không gian và thời gian.
Trong những hành trình bay mười mấy giờ, mỗi suất ăn trên máy bay trở nên quan trọng khi khách coi đó là một thú khám phá ẩm thực không chỉ là chứa đựng giá trị hình ảnh của một hãng hàng không mà còn là giá trị văn hóa, phong tục tập quán của mỗi quốc gia. Các suất ăn hàng không rất đa dạng: hạng nhất, hạng thương gia, hạng phổ thông, suất ăn đặc biệt, suất ăn đạo Hồi (Halal), suất ăn phục vụ chuyên cơ… NCS phục vụ tất cả các loại suất ăn nói trên và được các hãng hàng không có mặt tại sân bay Nội Bài đánh giá cao.